Beaver

Yr Afanc

Gwae chi rhag mentro’n rhy agos i lan Llyn Ffynnon Las ar drothwy’r Wyddfa rhag ofn i chi gwrdd a’r Afanc, creadur ddieflig oedd yn bwyta gwartheg a phobl yn ol y chwedl!

Ond nid yr afanc Ewropeaidd mohono, maent hwy yn greaduriaid llysieuol, tawel, a’u pryd ar beiriannu eu cynefin. Maent yn hoff o greu argaeau ar hyd afonydd sy’n creu cronfa i gasglu’r glawiad. Oherwydd hyn a natur dyllog yr argae, caiff y glawiad ei ryddhau’n araf i’r afon, sydd yn y pen draw’n helpu atal llifogydd islaw.

Mae sawl mantais i’r argaeau hyn: maent yn dargadw mater organig sy’n cynyddu biomas planhigion dyfrol ac amrywiaeth rywogaethol. Maent hefyd yn ffiltro’r dŵr a’i buro wrth greu suddfannau i lygredd ac sy’n niwtraleiddio unrhyw ddŵr ffo asidig. Dyma rywogaeth allweddol!

Creadur lled-ddyfrol yw’r Afanc Ewropeaidd sydd â chroen coch-frown, traed gweog a chynffon nodweddiadol. Mae’r falfau yn eu ffrwynau a’r peleni are u llygaid yn eu galluogi I aros dan y dwr am hyd at 15 munud. Maent yn paru am oes ac yn cael torlwyth o rai bychain yn y gwanwyn.

Cawsant eu herlid yn ddidrugaredd rhwng y 12fed a’r 16eg ganrif am eu croen, eu cig a’u chwarennau sawr, tan iddynt ddiflannu’n llwyr o’r dirwedd. Byddai ail-gyflwyno’r afanc yn fudd mawr i’n hamgylchedd ac i’n profiadau ni oll o fewn natur.

English