Species Name Here

Afal

Apple. Quert. Pryus malus.

​Mae’r goeden afal yn heterosygaidd sy’n golygu ei bod yn ofynnol i rywogaeth wahanol a phryfyn ei beillio, felly mae pob planhigyn newydd yn rhywogaeth newydd. Mae dros 7,500 o fathau hysbys o goed afalau ledled y byd a’r unig ffordd i luosogi’r un rhywogaeth yw trwy impio. Mae gan y Casgliad Afal Cenedlaethol yn Ymddiriedolaeth Arddwriaethol Brogdale yn Faversham bron i 2,500 o wahanol fathau gydag enwau fel Acklam Russets, Barnack Beauty, Nutmeg Pippin a Knobby Russet. Dechreuodd yr elusen ‘Common Ground’ Ddiwrnod yr Afal yn 1990 a phob blwyddyn ar Hydref 21ain cynhelir gwyliau a digwyddiadau ledled y wlad i godi ymwybyddiaeth o’r amrywiaethau rhyfeddol.

Yr unig amrywogaeth sy’n frodorol i Brydain yw’r afalau surion – coeden fach gyda rhisgl fflawiog brown, weithiau gyda’r drain oedd gan yr holl afalau surion ar un adeg, ga neu bod o deulu’r rhosyn. Mae ganddo ddail hirgrwn meddal gyda blaen pigfain sy’n fwyd i lindys llawer o wyfynod. Mae’n gartref i dros 90 o rywogaethau o bryfed ac mae ganddo flodau pinc hyfryd yn y gwanwyn, sy’n darparu bwyd i lawer o beillwyr ac yn arbennig, yn cefnogi ein poblogaethau o wenyn. Gellir gwneud y ffrwythau chwerw bach yn jam, jeli a gwin ac mae’n fwyd i lawer o adar ac anifeiliaid gan gynnwys llygod, llygod pengrwn, llwynogod, moch daear, cwningod, ceirw ac wrth gwrs baedd gwyllt. Mae gorchudd cyanid ar yr hadau ac felly maen nhw’n pasio trwy systemau treulio’r anifeiliaid hyn gan sicrhau bod unrhyw goed newydd yn cael eu lluosogi gryn bellter oddi wrth y rhiant.

Wedi’i barchu gan y Derwyddon fel un o’r saith prif goeden a’r mwyaf cyffredin i gynnal uchelwydd, mae’r afal yn gysylltiedig â newid ffurfiau a theithiau i’r Arallfyd. Mae coed afal hudolus i’w gweld mewn llawer o straeon gwerin a thylwyth teg. Deillia’r new Afallon o hen air Gwyddeleg sy’n golygu “man coed afalau” ac yn y cyd-destun hwn mae’r goeden yn symbol o’r caledi, yr aberth a’r hunanymwadiad y mae’n rhaid i’r rhyfelwr / consuriwr ei wneud wrth deithio i Afallon. Ystyriwyd afalau yn fwyd y duwiau ac yn symbol cyffredinol o gariad, ffrwythlondeb, haelioni a digonedd.

Statws yng Nghoetir Anian: Presennol

English