Pine Marten

Y Bele

Yn yr Alban mae’r bele’n greadur niferus, ond un digon prin yng ngweddill Prydain.  Y ffactorau mwyaf oedd erledigaeth gan ffermwyr a chiperiaid, a’r golled sylweddol o dir dan goed yn yr 18fed-19eg ganrif. Bron iddynt llwyr ddiflannu erbyn cyrhaeddiad yr 20fed ganrif.

Erbyn hyn mae’r Vincent Wildlife Trust wrth eu gwaith o ail-gyflwyno’r bele, gan symud 39 ohonynt o’r Alban i Gymru yn 2015/16, ac maent wrthi yn bridio. Coetir coll-ddail yw eu hoff gynefin, er eu bod yn ddigon cartrefol o fewn coedwig gonwydd hefyd.

Wedi’r Oes Iâ diweddaraf, roedd y bele’n greadur niferus ar hyd y wlad. O ran maint, maent yn gymharol i gath ddomestig, gyda fflach o wyn ar eu mynwes a chynffonnau hir blewog. Efo’u crafangau miniog maent yn feistri ar ddringo coed. Maent yn greaduriaid hyblyg sydd yn hela, ysglyfaethu neu chwilota am eu bwyd. Drwy lwc un o’u hoff fwydydd ydy’r wiwer lwyd, a gall hyn fod yn ddefnyddiol er rheoli niferoedd y rhywogaeth ymledol hon.

Er cael eu gwarchod gan gyfraith gwlad, nid yw’n ddigon heb adfer, na chynnal, cynefin addas iddynt. Mae yna waith o’n blaenau cyn y gallwn groesawu’r bele’n ôl yn llwyr i goetiroedd Cymru.

 

English