Species Name Here

Afal

Apple. Quert. Pryus malus.

Ar lethrau mynyddoedd Tien Shon yng Nghazakstan y ceir Malus sieversii, sef mam-goeden yr holl goed afalau ar draws y byd. Mae yna dros 7,500 o amrywiaethau o goed afalau ar draws y byd a’r unig ffordd o gynnal yr un rhywogaeth yw drwy ei himpio.

Os caiff hadau coed perllan ei hau yn y gwyllt maent yn dychwelyd at y math hynafol. Y math cynhenid ym Mhrydain ydy’r goeden afalau surion (Malus sylvestris). Gan amlaf mae’n goeden gymharol fach ond mae’n un sy’n cynnal dros 90 o rywogaethau pryfetaidd ac mae’r dail yn ffynhonnell o fwyd i lindys sawl gwyfyn. Mae’r blodau hefyd yn cynnal sawl peillydd, yn enwedig y gwenyn.

Roedd y Derwyddon a fu, yn uchel eu parch tuag at y goeden afalau gan ei fod yn gartref cyfarwydd i’r uchelwydd. Clywir sôn am goed afalau hudol o fewn sawl chwedl ac mae’n rhoi ei henw i Ynys Afallon yn y chwedlau Arthuraidd. Yn ol y chwedl, fe daeth hanfod yr afal o’r tri diferyn a bu ddianc o Grochan Ceridwen.

Mae traddodiad Eingl-Sacsonaidd y ‘wassail’ yn parhau hyd heddiw, yn bennaf yn Ne Lloegr ym mis Ionawr. Mae’r gymuned leol yn ymgasglu o gwmpas coelcerth o fewn y berllan er mwyn dathlu cwlwm eu cymdeithas tra’n yfed y ‘wassail’ (sidr neu sudd afal sbeislyd).

English