Species Name Here

Llygoden Bengron y Dŵr

Yn 1908, pan gyhoeddwyd y llyfr The Wind in the Willows gan Kenneth Grahame, roedd glannau afonydd Prydain yn ferw o fywyd gwyllt. Byddai’n siom iddo glywed, canrif yn ddiweddarach, fod llygoden bengron y dŵr wedi colli 95% o’u poblogaeth. Heb os, y bygythiad mwyaf ydy’r minc Americanaidd sy’n gallu difetha cytrefi gyfan o fewn amser byr iawn.

Gallwch eu darganfod ger ddŵr crai; o fewn nentydd ac afonydd, llynnoedd a phyllau, ar weundir, gwelyau cyrs a ffosydd. Mae eu tyllau tanddaearol yn rhai cymhleth gyda sawl mynedfa, yn cynnwys rhai is-ddyfrol I’w defnyddio fel twneli ffo. Maent yn byw mewn cytrefi mawr ac yn aml yn rhannu’u nythoedd yn y gaeaf. Maent yn bwyta: glaswellt, hesg a brwyn ac hefyd rhisgl, ffrwythau a phryfetach yn y misoedd oer.

Cawn eu gwarchod gan Ddeddf Bywyd Gwyllt a Chefn Gwlad (1981), ond gyda dyfodiad y minc a cholli cynefin, nid yw’n ddigon i’w harbed. Y llynedd, ym Mro Morgannwg, rhyddhawyd 100 o lygod pengrwn y dŵr yn llwyddiannus i’r ardal. Mae angen ysgogi mwy ar yr ymdrechion yma er gwneud yn siwr bod y creadur hoffus yma yn goroesi.

English