Sefydliad Tir Gwyllt Cymru yw enw’r elusen sy’n gweithredu prosiect Coetir Anian, a dyma yw ei phrif brosiect. Nid oes ganddi ei gwefan ei hun ond mae ganddi’r dudalen yma ar wefan Coetir Anian. Sefydlwyd Sefydliad Tir Gwyllt Cymru yn 2007 gan Peter Taylor, Simon Ayres a Mick Green, sydd wedi gweithio dros Gymru gyfan fel ecolegydd, gan gynnwys ym Mynyddoedd Cambria.

Cysylltwch a ni am wybodaeth pellach am ein priosectau.

Amcanion Elusennol

I hyrwyddo cadwraeth, gofalaeth a gwelliant yr amgylchedd naturiol a ffisegol drwy hyrwyddo amrywiaeth fiolegol, er lles y cyhoedd.

Datganiad o Fwriad

Adfer cynefinoedd a rhywogaethau, cysylltu pobl â bywyd a lleoedd gwyllt

Egwyddorion Sefydlu

1. Perchnogi a rheoli darnau o dir yng Nghymru, gan gynnwys o leiaf un ardal fawr.

2. Diogelu tir gwyllt neu adfer tir i gyflwr mwy gwyllt i greu ecosystemau gweithredol lle mae prosesau naturiol yn dominyddu, trwy adfer cynefinoedd a chyflwyno rhywogaethau brodorol sydd ar goll, lle bo hynny’n ymarferol. Y nodau yw cyfrannu at adfer bywyd gwyllt a darparu gwasanaethau ecosystem eraill. Ar ein tir ein hunain, neu’n gweithio mewn partneriaeth â pherchnogion tir eraill.

3. Gweithio gyda pherchnogion tir cyfagos i hwyluso mynediad integredig, i sefydlu parhad cynefinoedd ac i ffurfio partneriaethau ar gyfer ailgyflwyno rhywogaethau.

4. Annog pobl i gael mynediad i’n safleoedd a’u mwynhau trwy ddarparu llwybrau cerdded, beicio, cadair olwyn a marchogaeth, effaith isel, hwyluso gwersylla gwyllt cyfrifol a galluogi trawsdoriad eang o’r gymdeithas i ymweld â’r tir gwyllt.

5. Hyrwyddo a chynnal ystod o weithgareddau wedi’u trefnu ar ein safleoedd, gan gynnwys arolwg ecolegol, gwaith cadwraeth, profiad natur, gweithgareddau diwylliannol ac addysgol; rhedeg rhaglenni addysg a phrofiad natur ar gyfer plant ysgol, ieuenctid a grwpiau eraill, gan gynnwys y rhai nad ydyn nhw fel rheol yn cysylltu â natur.

Amcanion Strategol

1. Perchnogi a rheoli darnau o dir yng Nghymru, gan gynnwys o leiaf un ardal fawr.

1.1 Mae Coed Gwyllt Cambrian, neu Coetir Anian, yn canolbwyntio ar ardal yng ngogledd Mynyddoedd Cambrian, i’r de a’r dwyrain o aber Dyfi. Ein nod yma yw dal oddeutu 1,200 hectar o dir, a gweithio mewn partneriaeth â pherchnogion tir cyfagos fel Llywodraeth Cymru tuag at nod tymor hir o greu 3,000 hectar o dir gwyllt.

1.2 Meysydd posibl eraill ar gyfer prosiectau lleol yw: Rhinogydd ym Mharc Cenedlaethol Eryri; Sir Benfro; De Bannau Brycheiniog /  Cymoedd y De; neu unrhyw le yng Nghymru lle mae cyfleoedd yn codi.

1.3 Mae ardaloedd bach o dir gwyllt yn agos at ganolfannau trefol hefyd yn safleoedd posib ar gyfer prosiectau, gan weithio’n agos gyda chymunedau lleol.

2. Cadw tir gwyllt neu adfer tir i gyflwr mwy gwyllt i greu ecosystemau gweithredol lle mae prosesau naturiol yn dominyddu, trwy adfer cynefinoedd a chyflwyno rhywogaethau brodorol sydd ar goll lle bo hynny’n ymarferol. Y nodau yw cyfrannu at adfer bywyd gwyllt a darparu gwasanaethau ecosystem eraill. Ar ein tir ein hunain, neu’n gweithio mewn partneriaeth â pherchnogion tir eraill.

2.1 Yn ardal Coetir Anian bydd tir yn cael ei adfer o borfa sydd wedi’i diraddio’n ecolegol a phlanhigfa pyrwydd i goetir brodorol, rhostir grug, cors flanced a chynefinoedd eraill fel sy’n briodol. Bydd safleoedd eraill yn cael eu cadw neu eu hadfer fel sy’n briodol.

2.2 Bydd gwasanaethau ecosystem megis gwella ansawdd dŵr mewn afonydd, lleihau risg llifogydd a storio carbon yn sgil-gynhyrchion o’n rheolaeth tir.

2.3 Mae ystyriaethau tirwedd o’r pwys mwyaf i ddarparu teimlad o wylltineb: bydd arteffactau fel ffensys yn cael eu symud lle bo hynny’n ymarferol.

2.4 Bydd llysysyddion gwyllt, neu fridiau domestig sy’n agos at eu cyndeidiau gwyllt, yn pori ardal Coetir Anian. Bydd ceffylau, gwartheg, buail, iwrch, ceirw coch, elciaid, ysgyfarnog fynydd, afancod a llygod y dŵr yn cael eu hystyried a’u cyflwyno os yw’n ymarferol.

2.5 Yn ardal Coetir Anian, bydd mamaliaid eraill yn cael eu cyflwyno pan fydd hynny’n ymarferol, gyda ffocws cychwynnol ar bele, ar y cyd â rhaglen ar gyfer lleihau gwiwer lwyd ac adfer gwiwer goch. Yn y tymor hwy, byddwn yn edrych ar ymarferoldeb baedd gwyllt a chath wyllt. Mae rhywogaethau o gigysyddion mawr y tu allan i gylch gwaith ein gweithgaredd.

2.6 Disgwylir i rywogaethau adar ail-gyfuno’n naturiol, a gellir ystyried rhai rhywogaethau i’w hailgyflwyno.

2.7 Bydd gweithgareddau adfer ecolegol ar safleoedd eraill yn cael eu hystyried yn unol â rhinweddau pob safle.

3. I weithio gyda thirfeddianwyr cyfagos i hwyluso mynediad integredig, er mwyn sefydlu parhad o gynefinoedd a ffurfio partneriaethau ar gyfer ailgyflwyno rhywogaethau.

3.1 Yn ardal Coetir Anian, byddwn yn ymgysylltu ag Adnoddau Naturiol Cymru a Llywodraeth Cymru i ddylanwadu ar gyfansoddiad rhywogaethau’r coetir cyhoeddus cyfagos, i ffurfio partneriaeth ar gyfer gwaith rhywogaethau, ac i sefydlu llwybrau ar gyfer cerddwyr a beicwyr.

3.2 Byddwn yn archwilio cyfleoedd i weithio mewn partneriaeth â pherchnogion tir eraill yn yr ardal ehangach.

4. Annog pobl i gael mynediad i’n safleoedd a’u mwynhau trwy ddarparu llwybrau cerdded, beicio, cadair olwyn a marchogaeth, effaith isel, hwyluso gwersylla gwyllt cyfrifol a galluogi croestoriad eang o’r gymdeithas i ymweld â’r tir gwyllt.

4.1 Bydd Llwybrau Mynediad ac ardaloedd gwersylla gwyllt yn cael eu sefydlu a’u cynnal lle bo hynny’n briodol.

5. Hyrwyddo a chynnal ystod o weithgareddau wedi’u trefnu ar ein safleoedd, gan gynnwys arolwg ecolegol, gwaith cadwraeth, profiad natur, gweithgareddau diwylliannol ac addysgol; rhedeg rhaglenni addysg a phrofiad natur ar gyfer plant ysgol, ieuenctid a grwpiau eraill, gan gynnwys y rhai nad ydyn nhw fel rheol yn cysylltu â natur.

5.1 Gweithgareddau i’w darparu’n uniongyrchol gan yr elusen neu’r partneriaethau a ffurfiwyd gyda darparwyr gweithgaredd trydydd parti.

5.2 Hyrwyddo’r safle i gymunedau lleol ac ymwelwyr i’r ardal.

5.3 Rhaglenni addysgol a phrofiad natur i Ysgolion Cynradd yn yr ardal leol: wedi’u datblygu a’u cyflwyno mewn partneriaeth ag ysgolion. I gynnwys sesiynau yn yr ysgol ac ar y safle.

5.4 Rhaglenni profiad natur o sawl diwrnod yn cael eu cynnig i bobl ifanc o oedran ysgol uwchradd, yn cynnwys gwersylla ar y safle, sgiliau byw’n wyllt, arsylwi natur a gweithgareddau eraill. Cyflwynir gan yr elusen mewn partneriaeth gyda darparwyr gweithgareddau arbenigol. Cysylltiadau wedi’u gwneud ag Ysgolion Uwchradd a sefydliadau eraill sy’n gweithio gyda phobl ifanc.

English