Wooded hillside NFP

Y gwirfoddolwyr sy’n dod i weithio yng Nghoetir Anian / Cambrian Wildwood yw calon a grym gyrru’r prosiect. Mae rhan wych o’r hyn sy’n digwydd ar y tir yn ganlyniad i waith gwirfoddolwyr ar y diwrnodau gwaith misol. Mae hefyd yn ffordd sylfaenol i bobl fod yn rhan o Goetir Anian, gan rhoi nid yn unig amser a llafur, ond hefyd dylanwadu ar sut mae’r prosiect yn esblygu ac i ryngweithio’n uniongyrchol â’r dirwedd.

Un o’r gweithgareddau poblogaidd ar y tir yw plannu coed. Yn ystod Gaeaf 2018/19 plannon ni dair darn bach o goetir newydd ar ddwysedd uchel, i greu rhai ardaloedd sylfaen mewn rhedyn trwchus. Bydd y rhain yn darparu cynefin newydd yn y tymor byr a dros y tymor hwy byddant yn ffynonellau hadau ar gyfer lledaenu coed ymhellach. Eleni, rydym wedi cychwyn rhaglen barhaus o ‘No Fence Planting’, a fydd yn parhau am gyfnod amhenodol yn y blynyddoedd i ddod, gan blannu ychydig gannoedd o goed y flwyddyn.

The volunteers who come to work at Coetir Anian / Cambrian Wildwood are the heart and driving force of the project. A great part of what happens on the land is down to the work of volunteers on the monthly work days. It is also a fundamental way for people to be part of Coetir Anian, and to not only give time and work, but also to influence how the project evolves and to interact directly with the landscape.olunteer work day

 

Mae plannu heb ffensys yn cwmpasu ystod o dechnegau i sefydlu coed ym mhresenoldeb llysysyddion a heb ddefnyddio ffensys amddiffynnol. Yn gyffredinol, plannir y coed ar ddwysedd isel, fel coed sengl neu grwpiau bach. Ychydig flynyddoedd yn ôl, cyhoeddwyd erthygl ar y wefan, Sabre Planting with the Tree Shepherd.

Mae’r erthygl yn disgrifio gwaith Steve Watson sydd wedi arloesi a mireinio’r technegau. Dros 35 mlynedd, mae e wedi sefydlu cannoedd o erwau o goetir yn Eryri, gyda chytundeb y tirfeddianwyr, ac ym mhresenoldeb defaid.

Y canlyniad yw gwelliannau ysgubol i’r dirwedd, i fywyd gwyllt, i ddal a storio carbon, ac i’r anifeiliaid sy’n pori’r tir. Mae porfa’n cael ei gwella ac mae’r cyfleoedd i gysgodi’n cael eu datblygu, gan arwain at gynnydd amlwg yng nghynhyrchedd y tir.

Mae’r erwau hyn yn herio’r ddadl gan bod gwrthdynnu rhwng pori a choed. Fel y noda Steve, esblygodd coed a choetiroedd ym mhresenoldeb llysysyddion, ac nid yw tirwedd goediog heb lysysyddion yn naturiol. Cymerir ei dechnegau yn uniongyrchol o arsylwi’n agos ar sut mae coed yn ymsefydlu’n naturiol ym mhresenoldeb pwysau pori. Mae’r potensial i gynyddu gorchudd coed yn yr ucheldiroedd trwy blannu heb ffensys yn enfawr.

Tree shepherd with woodland

Defnyddir tri phrif ddull;

Plannu ‘Saber’: Mae hyn yn defnyddio topograffi yn y dirwedd. Mae coed sydd tua 4 troedfedd (1.2 metr) o uchder yn cael eu plannu ar lethr serth ar ongl sgwâr i’r ddaear. Mae’r blaguryn blaenllaw y tu hwnt i gyrraedd pori, neu os caiff ei bori mae blagur llai hygyrch yn cymryd yr awenau. Yn aml, mae’r coed ar ffurf grwm wrth iddynt gywiro eu ongl blannu wreiddiol i dyfu’n fertigol.

Young sabre trees

Defnyddio gorchudd: Defnyddir gorchudd sy’n bresennol yn y dirwedd, er enghraifft eithin, mieri, drain a rhedyn, i ddarparu gorchudd ar gyfer y coed newydd. Unwaith eto, mae coed sydd tua 4 troedfedd (1.2 metr) o uchder yn cael eu plannu ar ymyl dryslwyni neu o fewn rhedyn. Nid anhawster mynediad yn unig sy’n amddiffyn y coed yma; ffactor arall yw’r ffordd y mae’r llystyfiant gorchudd yn cuddio’r coed o’r golwg.

 

Helyg fforchog: Mae’r dechneg hon yn defnyddio toriadau helyg 9 troedfedd (2.7 metr) – mae toriadau sengl yn agored i’r gwynt ac felly dewisir toriadau fforchog i ddarparu sefydlogrwydd. Mae’r toriadau yn cael eu gwthio 4 troedfedd i’r ddaear, gyda’r fforc ychydig o dan wyneb y ddaear a dau goes 5 troedfedd uwchben y ddaear.

Birch in gorse

Bydd Coetir Anian yn defnyddio’r holl dechnegau hyn i sefydlu mwy o orchudd coed.

Y gaeaf diwethaf cynhaliwyd pedwar diwrnod o blannu heb ffensys ym Mwlch Corog. Roedd Steve Watson yn bresennol ar bob un o’r pedwar diwrnod hyn i ddarparu hyfforddiant yn y dulliau.

Ym mis Chwefror, treialwyd dull newydd o blannu y mae Steve yn ei ddatblygu mewn ymateb i’r heriau a gyflwynir gan Bwlch Corog. Mae rhan fawr o’r safle wedi’i orchuddio â gwellt y gweunydd (Molinia caerulea) sy’n creu mat trwchus o lystyfiant sy’n anodd i goed ymsefydlu ynddo; ar ben hynny, nid yw topograffi’r ardal hon yn cynnwys llawer o dir serth ac ychydig iawn o orchudd sydd ar gael. Defnyddiwyd toriadau helyg wrth i ffyn gael eu gwthio bron yn llwyr i’r ddaear. Yn ddamcaniaethol, bydd plannu nifer fawr mewn grwpiau trwchus yn galluogi rhai i osgoi pwysau pori. Yn ogystal, gan mai helyg yw’r rhywogaeth fwyaf poblogaidd ar gyfer pori gan y ceffylau, byddant yn gweithredu fel deniad oddi wrth rywogaethau eraill o goed sy’n tyfu.

Gyda datblygiad prysgwydd helyg yn y glaswellt rhostir porffor, ac ychwanegu bedw lwyd, bydd math arbennig o gynefin yn cael ei adfer i’r dirwedd. Mae’r Dosbarthiad Llystyfiant Cenedlaethol yn nodi hyn fel ‘W4 Betula pubescens – coetir Molinia caerulea’.

Downy birch Purple moorgrass woodland with willow

Mae’r prosiect hwn wedi derbyn cyllid trwy Raglen Cymunedau Gwledig – Rhaglen Datblygu Gwledig Llywodraeth Cymru 2014-2020, a ariennir gan Gronfa Amaethyddol Ewrop ar gyfer Datblygu Gwledig a Llywodraeth Cymru.

English