Species Name Here

Collen

Hazel. Coll. Corylus.

Mae’r gollen yn brysgwydden neu goeden fach gyda dail mawr, crwn, danheddog. Mae’n cynhyrchu cnau blasus, ac mae ‘cynffonnau oen bach’ melyn y planhigyn gwrywaidd ymhlith y cyntaf i ddod a lliw i gefn gwlad yn y Gwanwyn.

I’n cyndeidiau, roedd yn ffynhonnel bwysig o fwyd, ac yn ddeunydd crai defnyddiol iawn hefyd. Mae hyn yn wir tan yn gymharol ddiweddar ble’i defnyddiwyd ar gyfer sawl pwrpas, e.e. basgedi, cylchynau, clwydi a chyryglau. Hyd yn oed yn y cyfnod modern maent yn ddefnydd adeiladu mewn tai cynaliadwy.

Mae cnau cyll yn bwydo gwiwerod coch a llwyd, llygod y coed, pathewod a llygod pengrwn coch. Mae cnocellod a delorion cnau yn hoff o wasgu’r cnau i fewn i hollt mewn craig neu debyg, er mwyn morthwylio’r cnau i gael at y bwyd. Mae hefyd yn lety i chwilod arbennig, ac i deulu’r cen graphidion.

Yn yr oesoedd a fu roedd y gollen yn cael ei foliannu fel coeden dysg a dysgedigaeth.

Mae yna Eog yn neidio o hyd yn Afon Llyfnant gerllaw, a chyll o’i chwmpas yn ymestyn eu breichiau arian. Dewch i Fwlch Corog i brofi dirgelwch a doethineb y tir ac i roi cyfle i’r dychymyg…

English