GWEITHGAREDDAU MISOL

Gweithgareddau Gwyllt: Anturiaethau ym myd natur

Croeso i’n tudalen gweithdareddau. Pob mis byddwn yn postio gweithgaredd tymhorol i’ch ysbrydoli i fynd allan i’r awyr agored a chysylltu â natur. Bydd rhai o’r gweithgareddau hyn wedi’u hanelu at blant a theuluoedd tra bydd eraill yn fwy priodol i oedolion, ond gobeithiwn, beth bynnag eich oedran neu brofiad, y byddwch yn dod o hyd i syniadau yma sy’n mynd â chi ar antur ym myd natur.

Ionawr

Lluniau Ia

Yng Nghymru, mae mis Ionawr yn aml yn dod â’n cwymp cyntaf o eira’r gaeaf ac mae’r tymereddau’n plymio dros nos, prin yn codi uwchlaw y rhewbwynt y diwrnod canlynol. Mae hyn yn creu’r amgylchiadau perffaith ar gyfer gwneud lluniau iâ. Ar gyfer y prosiect hwn bydd angen i chi wisgo’n gynnes a mynd am dro yn eich coedwig neu’ch parc lleol er mwyn casglu deunyddiau naturiol. Ewch â bag i’w storio a’u cario. Cofiwch tra ar eich taith gerdded i edrych o’ch cwmpas am arwyddion y gaeaf: adar yn gwledda ar yr olaf o’r aeron; traciau mamaliaid ac adar yn yr eira a choed noeth wedi eu silwetio yn erbyn machlud y gaeaf a’u canghennau yn edrych fel les du yn erbyn yr awyr. Os ydych chi’n mynd am dro fel teulu, beth am fynd â fflasg o siocled poeth i annog y rhai bach?

Bydd angen:
Casgliad o ddeunyddiau naturiol o goedwig neu glawdd e.e. aeron celyn, conau gwern, yr olaf o ddail yr hydref, nodwyddau ffynidwydd neu sbriws ayyb.
Hen gynwysyddion plastig gwag (e.e. tybiau margarîn neu hufen iâ) neu blatiau plastig / metel
Cordyn neu wlân
Dŵr

Cyfarwyddiadau
1. Trefnwch y deunyddiau naturiol ar waelod y plât neu’r cynhwysydd.
2. Llenwch y plât neu’r cynhwysydd gyda digon o ddŵr i orchuddio’r deunyddiau naturiol.
3. Torrwch hyd o linyn neu wlân a gwnewch ddolen allan ohono, gan glymu’r pennau at ei gilydd a’i osod ar ochr y plât neu’r twb gyda’r pennau clymog yn y dŵr a’r ddolen yn hongian allan (bydd hwn yn cael ei ddefnyddio i hongian eich llun iâ).
4. Gadewch y plât neu’r cynhwysydd y tu allan dros nos i’r dŵr rewi.*
5. Y bore canlynol, rhyddhewch eich ‘llun’ wedi’i rewi o’r cynhwysydd. Efallai y bydd angen i chi ddefnyddio ychydig o ddŵr poeth o amgylch yr ymylon i helpu gyda’r broses hon. Gan ddefnyddio dolen y llinyn, hongiwch eich llun y tu allan ar gangen neu ffens. Os gwnewch chi sawl un, maen nhw’n edrych yn hyfryd gyda’i gilydd yn hongian ar goeden.
*Os nad yw’r tymheredd yn disgyn yn is na’r rhewbwynt dros nos, gallwch roi eich cynwysyddion yn y rhewgell dros nos.

Byddem wrth ein bodd yn gweld eich lluniau iâ. Anfonwch lun atom (post@cambrianwildwood) a byddwn yn postio rhai ohonynt ar ein cyfryngau cymdeithasol.

Chwefror

Er taw mis byrraf y flwyddyn yw Chwefror, gall deimlo’n ddi-ddiwedd wrth i ddyddiau hir, tywyll y gaeaf gadael eu hôl. Mae gweithgaredd y mis hwn yn ein hannog i ddefnyddio pob un o’n synhwyrau yn yr awyr agored, dod o hyd i harddwch ym myd natur a theimlo’n fyw unwaith eto, yn barod ar gyfer y gwanwyn. Dyma weithgaredd i oedolion a phlant. Sgroliwch i’r gwaelod i gael fersiwn PDF y gellir ei argraffu ar gyfer plant lle gallant dicio’r blychau ar eu ffordd.

Helfa Drysor Synhwyraidd Y Gaeaf
Yn lle’r helfa drysor draddodiadol sy’n ein hannog i chwilio am wrthrychau naturiol a’u casglu, mae’r helfa drysor hon yn ein hannog i ddal profiadau ym myd natur trwy ein synhwyrau. Felly, lapiwch i fyny yn ôl y tywydd a mwynhewch daith gerdded ystyrlon ym myd natur, gan ddefnyddio’ch synhwyrau i gasglu’r profiadau canlynol.

Aroglwch:
a) Awyr iach b) Blodau eithin
c) Dail gwlyb d) Nodwyddau pinwydd wedi’u malu rhwng blaenau eich bysedd
Edrychwch am:
a) Cynffonau ŵyn bach b) Traciau anifeiliaid / adar mewn mwd neu eira
c) Oedwch am ychydig funudau i wylio’r cymylau yn symud ar draws yr awyr
d) Olrheiniwch silwét coeden noeth yn erbyn yr awyr â’ch llygaid
Gwrandewch ar:
a) Robin goch yn canu b) Coed neu ganghennau s’yn gwichian yn y gwynt
c) Dŵr yn llifo d) Y gwynt
Teimlwch:
a) Carreg oer, esmwyth b) Rhisgl gwahanol goed c) Mwsogl meddal
d) Teimlwch y gwynt yn eich gwallt neu yn erbyn eich wyneb
Blaswch:
Diferion glaw neu blu eira ar eich tafod.

Helfa Synhwyraidd PDF

 

Mawrth

Llecyn Llonydd

Mae adar yn chwilio am bartner ac yn brysur yn adeiladu nythod, mae blagur yn chwyddo ac yn byrstio i ddail, mae’r caeau’n llenwi ag ŵyn newydd-anedig ac mae blodau gwyllt yn dawel ymddangos mewn cloddiau. Mae natur yn dechrau deffro ar ôl ei chwsg hir dros y gaeaf. Dyma’r amser perffaith i ddechrau defnyddio ‘llecyn llonydd.’

Llecyn Llonydd yw lle tawel mewn natur rydych chi’n ymweld ag ef yn rheolaidd, gan ddefnyddio’ch synhwyrau i ddatblygu eich ymwybyddiaeth o natur a’ch cysylltiad â hi. Mae’r amser a dreulir ym myd natur yn helpu i ostwng pwysedd gwaed, gwella canolbwyntiad, a’n datblygu dychymyg a meddwl creadigol. Defnyddiodd ein cyndeidiau Llecynnau Llonydd i feithrin gwybodaeth am adar, planhigion a choed a datblygu eu sgiliau tracio anifeiliaid a goroesi’n yr anialdir. Mae’r Llecyn Llonydd hefyd wedi cael ei ddefnyddio gan naturiaethwyr i ddysgu am batrymau natur ac ymddygiad anifeiliaid ac adar. Heddiw, gall oedolion a phlant i gyd ddefnyddio Llecynnau Llonydd i’n helpu i ymlacio, gwella ein lles, a dod yn agosach at natur.

Dewiswch le tawel ym myd natur, gallai gynnwys eich gardd neu barc lleol. Mae Llecynnau Llonydd yn fwy effeithiol os cânt eu defnyddio’n rheolaidd, felly mae’n bwysig bod mynediad hawdd iddo. Dewch o hyd i lecyn lle gallwch eistedd yn gyffyrddus ac yn ddiogel. Ceisiwch beidio â chymryd eich ffôn symudol, neu os oes rhaid, rhowch e ar ‘tawel.’
Nesaf, defnyddiwch eich synhwyrau i’ch helpu i ddod yn fwy ymwybodol o’ch amgylchedd.

Cyffwrdd – sylwch ar y ddaear yn eich cefnogi, cyffyrddwch â rhisgl y goeden y gallech fod yn pwyso yn ei herbyn, teimlwch haul ar eich wyneb.
Arogli – pridd llaith ar ôl cawod law, blodau, yr aer o’ch cwmpas.
Gweld – arsylwch y nifer o arlliwiau o liw, y ffordd y mae aderyn yn symud, y gwythiennau mewn deilen. Dewch yn ymwybodol o’ch golwg ymylol a’i ddefnyddio.
Clywed – dewch yn ymwybodol o’r sain agosaf / bellaf, a allwch chi glywed adar neu’r gwynt?
Blasu – mae hyn yn anoddach, ond mae glaw a phlu eira yn cynnig posibiliadau!

Y gyfrinach i wella ein lles mewn Llecyn Llonydd yw ‘tiwnio i mewn’ yn hytrach nag allan. Os bydd eich meddyliau yn tynnu eich sylw, defnyddiwch eich synhwyrau i ddod â chi yn ôl i’r presennol unwaith eto.
Ceisiwch wneud Llecynnau Llonydd yn rhan o’ch bywyd beunyddiol neu wythnosol. Gall deg munud o eistedd yn dawel yn yr awyr agored yn rheolaidd wneud gwahaniaeth enfawr i’ch lles. Efallai y gallwch eistedd yn hirach ar benwythnosau neu gyda’r nos. Gall gwawr a machlud fod yn amseroedd hudolus ar gyfer Llecyn Llonydd. Sylwch ar y newidiadau o’ch cwmpas wrth i’r tymhorau newid. Mae rhai’n hoffi mynd â chyfnodolyn gyda nhw, i gofnodi trwy eiriau a lluniadau yr hyn maen nhw’n ei arsylwi a’i deimlo. Dysgwch mwy am lecynnau llonydd yma.

Mwynhewch!

Ebrill

Gwnewch Nyth Aderyn!

Mae’r adar yn brysur iawn ar hyn o bryd yn adeiladu nythod ac yn dodwy wyau. Cadwch lygad am adar yn cario brigau, gwair a mwsogl yn eu pigau. Mae gweithgaredd y mis hwn yn un i’r plant – gwneud nyth aderyn gan ddefnyddio deunyddiau naturiol.

Ewch allan i’r ardd i gasglu brigau tenau, mwsogl, hen ddail a glaswellt sych. Neu, ewch â bag i’w casglu pan fyddwch chi’n mynd mâs am dro.
Trowch a gwehyddwch y brigau tenau a glaswellt sych i siâp bowlen. Yna, stwffiwch y bylchau gyda mwsogl a rhowch yr hen ddail yn y gwaelod (neu rywbeth meddal fel plu neu wlân defaid).


Beth am chwilio am gerrig llyfn a’u paentio fel wyau i roi yn eich nyth?

Nesaf, ewch allan i’r ardd i chwilio am rywle i guddio’ch nyth. Meddyliwch fel aderyn! A oes cysgod? A yw’n ddiogel rhag cathod? A yw’n rhy isel? Rhy uchel? Agos at fwyd a dŵr?
Efallai gallech chi dynnu llun aderyn a’i liwio a thorri mâs i’w roi yn y nyth.

 

Mai

Côr y Bore Bach

Mai yw mis gorau’r flwyddyn i fwynhau cân yr adar. Fel arfer, yr aderyn gwrywaidd sy’n canu i ddenu cymar, amddiffyn eu tiriogaeth, a chadw adar gwrywaidd eraill draw. Mae canu yn waith caled, felly y gwrywod cryfaf sy’n canu orau ac sy’n denu cymar yn gyntaf. Gwydda’r aderyn benywaidd, po gryfaf yw’r canwr, y mwyaf tebygol yw e o gael y diriogaeth orau a’r gallu i’w helpu hi i fagu nythaid llwyddiannus o gywion.

Dydd Sul cyntaf mis Mai yw Diwrnod Rhyngwladol Côr y Bore Bach, pan fydd pobl ledled Ewrop yn gosod eu larymau yn gynnar er mwyn deffro, mynd allan i’r awyr agored a gwrando ar y cyngerdd am ddim. Ond gellir mwynhau côr y bore bach unrhyw fore o ganol mis Ebrill hyd at ddechrau mis Mehefin. Mae’r corws yn cychwyn tua awr cyn toriad gwawr, yn aml y robin goch, mwyalchen, a bronfraith fydd yn arwain y canu. Mae’r sain yn chwyddo i’w anterth rhwng hanner awr cyn y wawr a hanner awr ar ôl, cyn tawelu’n raddol i’r lefelau rydyn ni’n gyfarwydd â nhw yn ystod gweddill y dydd.

Pan fydd y tywydd yn braf ac yn sych bydd côr y bore bach ar ei orau, felly cadwch eich llygad ar ragolygon y tywydd, gosodwch eich larwm ar gyfer awr cyn iddi wawrio ac ewch â blanced neu gadair allan gyda chi i fwynhau symffoni natur yn gysurus. Mae fflasg o de, coffi neu siocled poeth bob amser yn helpu os yw ychydig yn oer! Os ydych chi’n teimlo ychydig yn ddiog, agorwch ffenestr eich ystafell wely yn lle a mwynhewch y gerddoriaeth o gysur eich gwely.

Os hoffech chi ddysgu caneuon unigol adar i’ch helpu chi i’w hadnabod ymhlith y corws (neu greu argraff ar eich ffrindiau!), ewch i wefan yr RSPB.

Mehefin

Mandalas Natur

Erbyn mis Mehefin, mae’r coed i gyd wedi dod i’w dail ac mae blodau i’w cael ym mhobman. Yn ein gerddi, parciau a chefn gwlad mae yna lawer o ddeunyddiau naturiol hardd i gasglu a chreu darn o gelf amgylcheddol. Patrwm geometrig crwn yw Mandala a ddefnyddir weithiau fel cymorth i fyfyrio. Mae gweithgaredd y mis hwn yn canolbwyntio ar greu patrwm lliwgar, crwn gan ddefnyddio deunyddiau naturiol ar lawr y coetir, yn eich gardd neu barc, neu hyd yn oed ar y traeth. Mae hi’n amser i fod yn greadigol!

Dewiswch le tawel tu allan a chasglwch ddeunyddiau naturiol fel dail, petalau blodau, brigau a cherrig. Os nad ydych yn eich gardd, cofiwch gasglu petalau blodau sydd wedi cwympo yn unig, gan ei bod yn drosedd casglu blodau gwyllt.

Dewiswch wrthrych arbennig fel canolbwynt, gan ei roi ar y llawr ac yna gosodwch eitemau eraill mewn cylch o’i gwmpas. Trefnwch gylch arall o wrthrychau o amgylch y cylch cyntaf a pharhewch i ychwanegu mwy o gylchoedd nes bod eich mandala wedi’i gwblhau. Gall fod mor fawr neu mor fach ag y dymunwch. Yna, sefwch yn ôl i edmygu eich gwaith celf. Fe allech dynnu llun i’w gofio.

English